[Rozmiar: 2726877 bajtów]

Adres: Instytut Zoologii i Badań Biomedycznych, ul. Gronostajowa 9, 30-387 Kraków, pokój 2.65

Telefon: +48 12 664 5056

E-mail: maciej.pabijan@uj.edu.pl

Kierownik Zakładu Anatomii Porównawczej

Tematyka badawcza

  • zmienność genetyczna organizmów w czasie i przestrzeni – filogeneza, filogeografia i genetyka populacyjna płazów i gadów
  • biogeografia i specjacja płazów
  • czynniki środowiskowe i historyczne kształtujące zmienność genetyczną i morfologiczną
  • kluczowe cechy ekologiczne i morfologiczne wpływające na zmienność genetyczną organizmów
  • systematyka i taksonomia płazów i gadów, współczesne metody delimitacji gatunków
  • występowanie i monitoring populacji płazów w Polsce

Najważniejsze osiągnięcia

  • opracowanie systematyki, pokrewieństw filogenetycznych i przepływu genów dla 9 taksonów w obrębie traszek z rodzaju Lissotriton na podstawie kilkudziesięciu loci jądrowych uzyskanych metodą wysokoprzepustowego sekwencjonowania nowej generacji
  • opracowanie pokrewieństw filogenetycznych w oparciu o sekwencje mitochondrialne i jądrowe u różnych rodzajów płazów (Bombina, Pelophylax, Discoglossus, Triturus)
  • szczegółowe opracowanie filogeografii różnych gatunków płazów Palearktyki i Afryki (Lissotriton, Laliostoma, Heterixalus, Hyla, Ptychadena, Rana)
  • wykazanie, iż wielkość ciała, dyspersja osobnicza i inne właściwości ekologiczne wpływają na zmienność genetyczną płazów w oparciu o filogeografię kilkadziesiąt gatunków żab z Madagaskaru i tropikalnych obszarów Ameryki Środkowej i Południowej
  • uzyskanie kompletnych genomów mitochondrialnych dla szeregu przedstawicieli rodzajów Bombina i Pelophylax
  • wykazanie obecności 3 odrębnych grup genetycznych (populacje świętokrzyskie, karpackie i sudeckie) godnych ochrony w obrębie zasięgu traszki górskiej Ichthyosaura alpestris w Polsce
  • opracowanie wzorców zmienności geograficznej w genach zgodności tkankowej MHC II u traszek górskich Ichthyosaura alpestris i grzebieniastych Triturus cristatus
  • opisanie 8 gatunków żab i jednego kameleona nowych dla nauki z Madagaskaru
  • czynny udział w zbieraniu danych o rozmieszczeniu płazów i gadów w Polsce i rejestrowaniu liczebności osobników populacji w czasie (monitoring populacyjny); koordynacja monitoringu krajowego dla płazów i opracowanie pierwszej koncepcji monitoringu (i przewodnika) dla traszki grzebieniastej Triturus cristatus; autorstwo lub współautorstwo opisów do 6 gatunków w drugiej edycji Atlasu Płazów i Gadów Polski

Metodyka

  • sekwencjonowanie mitochondrialnego i jądrowego DNA metodą Sangera; wysokoprzepustowe sekwencjonowanie nowej generacji (Illumina)
  • inwentaryzacja i monitoring populacyjny płazów
  • badania populacyjne płazów i gadów
  • analiza zmienności DNA w oparciu o duży asortyment metod filogenetycznych, filogeograficznych i statystycznych; bioinformatyczne opracowanie wysokoprzepustowego sekwencjonowania DNA

Publikacje

43. Pabijan M, Zieliński P, Dudek K, Stuglik M, Babik W (2017) Isolation and gene flow in a speciation continuum in newts. Molecular Phylogenetics and Evolution 116: 1-12.

42. Kolenda K, Pietras-Lebioda A, Hofman S, Ogielska M, & Pabijan M (2017) Preliminary genetic data suggest the occurrence of the Balkan water frog, Pelophylax kurtmuelleri, in southwestern Poland. Amphibia-Reptilia 38: 187-196.

41. Vences M, Köhler J, Pabijan M, Bletz MC., Gehring PS, Hawlitschek O, Rakotoarison A, Ratsoavina FM, Andreone F, Crottini A, Glaw F (2017) Taxonomy and geographic distribution of Malagasy frogs of the Gephyromantis asper clade, with description of a new subgenus and revalidation of Gephyromantis ceratophrys . Salamandra 53: 77-98.

40. Zimkus BM, Lawson LP, Barej MF, Barratt CD, Channing A, Dash KM, Dehling JM, Du Preez L, Gehring P-S, Greenbaum E, Gvoždík V, Harvey J, Kielgast J, Kusamba C, Nagy ZT, Pabijan M, Penner J, Rödel M-O, Vences M, Lötters S (2017) Leapfrogging into new territory: How Mascarene ridged frogs diversified across Africa and Madagascar to maintain their ecological niche. Molecular Phylogenetics and Evolution 106: 254-269.

39. Kolenda K., Pabijan M. (2016) Zmiany w systematyce żab zielonych (Pelophylax sp.) zachodniej Palearktyki. w: Wpływ Odkryć Profesora Leszka Bergera na Rozwój Nauk Biologicznych. L.W. Szajdak i J. Śmiełowski (red.), pp. 129-138.

38. Piwczyński M, Pabijan M, Grzywacz A, Glinkowski W, Bereś PK, Buszko J (2016) High regional genetic diversity and lack of host-specificity in Ostrinia nubilalis (Lepidoptera: Crambidae) as revealed by mtDNA variation. Bulletin of entomological research 106: 512-521

37. Pabijan M, Ogielska M. Conservation and declines of amphibians in Poland. w: H. Heatwole, J.W. Wilkinson (eds) Amphibian Biology. Status of Conservation and Decline of Amphibians: Eastern Hemisphere. Pelagic Publishing [in press]

36. Sadza I, Oleś W, Zając B, Bury S, Żuwała K, Pabijan M (2015) Aktualne rozmieszczenie płazów na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego na tle badań prowadzonych w drugiej połowie XX wieku. w: Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego a Człowiek. Tom II Nauki Biologiczne. Wydawnictwa Tatrzańskiego Parku Narodowego, Zakopane, 47-54

35. Pabijan M, Zieliński P, Dudek K, Chloupek M, Sotiropoulos K, Liana M, Babik W (2015) The dissection of a Pleistocene refugium: phylogeography of the smooth newt, Lissotriton vulgaris, in the Balkans. Journal of Biogeography 42: 671-683

34. Rodríguez A, Börner M, Pabijan M, Gehara M, Haddad CF, Vences M (2015) Genetic divergence in tropical anurans: deeper phylogeographic structure in forest specialists and in topographically complex regions. Evolutionary Ecology 29: 765-785

33. Pabijan M, Brown JL, Chan LM, Rakotondravony HA, Raselimanana AP, Yoder AD, Glaw F, Vences M (2015) Phylogeography of the arid-adapted Malagasy bullfrog, Laliostoma labrosum, influenced by past connectivity and habitat stability. Molecular Phylogenetics and Evolution 92: 11-24

32. Köhler J, Glaw F, Pabijan M, Vences M (2015) Integrative taxonomic revision of mantellid frogs of the genus Aglyptodactylus (Anura: Mantellidae). Zootaxa 4006: 401-438

31. Babik W, Dudek K, Fijarczyk A, Pabijan M, Stuglik M, Szkotak R, Zieliński P (2015) Constraint and adaptation in newt Toll-like receptor genes. Genome Biology and Evolution 7: 81-95

30. Hofman S, Pabijan M, Osikowski A, Litvinchuk SN, Szymura JM (2015) Phylogenetic relationships among four new complete mitogenome sequences of Pelophylax (Amphibia: Anura) from the Balkans and Cyprus. Mitochondrial DNA, DOI:10.3109/19401736.2015.1025266

29. Kaczmarski M, Kolenda K, Pabijan M (2015) Nowe stanowisko gniewosza plamistego Coronella austriaca na Ziemi Kłodzkiej. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 71: 71-76

28. Wielstra B, Arntzen JW, van der Gaag KJ, Pabijan M, Babik W (2014) Data concatenation, Bayesian concordance and coalescent-based analyses of the species tree for the rapid radiation of Triturus newts. PLoS ONE 9: e111011

27. Hofman S, Pabijan M, Osikowski A, Szymura JM (2014) Complete mitochondrial genome of the Greek marsh frog Pelophylax cretensis (Anura, Ranidae). Mitochondrial DNA, (0), 1-2. DOI: 10.3109/19401736.2014.974158

26. Pabijan M, Wandycz A, Hofman S, Węcek K, Piwczyński M, Szymura JM (2013) Complete mitochondrial genomes resolve phylogenetic relationships within Bombina (Anura: Bombinatoridae) Molecular Phylogenetics and Evolution 69: 63-74

25. Vences M, Hauswaldt JS, Steinfartz S, Rupp O, Goesmann A, Künzel S, Orozco-terWengel P, Vieites DR, Nieto-Roman S, Haas S, Laugsch C, Gehara M, Bruchmann S, Pabijan M, Ludewig A-K, Rudert D, Angelini C, Borkin LJ, Crochet P-A, Crottini A, Dubois A, Ficetola GF, Galán P, Geniez P, Hachtel M, Jovanovic O, Litvinchuk SN, Lymberakis P, Ohler A, Smirnov NA (2013) Radically different phylogeographies and patterns of genetic variation in two European brown frogs, genus Rana. Molecular Phylogenetics and Evolution 68: 657-670

24. Pabijan M, Crottini A, Reckwell D, Irisarri I, Hauswaldt JS, Vences M (2012) A multigene species tree for Western Mediterranean painted frogs (Discoglossus). Molecular Phylogenetics and Evolution 64: 690-696

23. Pabijan M, Wollenberg K, Vences M (2012) Small body size increases the regional differentiation of populations of tropical mantellid frogs (Anura: Mantellidae). Journal of Evolutionary Biology 25: 2310-2324

22. Gehring P-S, Pabijan M, Randrianirina JE, Glaw F, Vences M (2012) The influence of riverine barriers on phylogeographic patterns of Malagasy reed frogs (Heterixalus). Molecular Phylogenetics and Evolution 64: 618-632

21. Hofman S, Pabijan M, Dziewulska-Szwajkowska D, Szymura JM (2012) Mitochondrial genome organization and divergence in hybridizing central European waterfrogs of the Pelophylax esculentus complex (Anura, Ranidae). Gene 491: 71-80

20. Lehtinen M, Glaw F, Andreone F, Pabijan M, Vences M (2012) A new species of putatively pond breeding frog of the genus Guibemantis from south-eastern Madagascar. Copeia 2012: 648-662

19. Bonk M, Bury S, Hofman S, Szymura JM, Pabijan M (2012) A reassessment of the northeastern distribution of Rana dalmatina (Bonaparte, 1840). Herpetology Notes 5: 345-354

18. Bonk M, Maniarski R, Pabijan M (2012) Pijawka lekarska Hirudo medicinalis w południowej Polsce. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 68: 232-237

17. Pabijan M, Gehring P-S, Köhler J, Glaw F, Vences M (2011) A new microendemic frog species of the genus Blommersia (Anura: Mantellidae) from the east coast of Madagascar. Zootaxa 2978: 34-50

16. Barth A, Galán P, Donaire D, González de la Vega JP, Pabijan M, Vences M (2011) Mitochondrial uniformity in populations of the treefrog Hyla molleri across the Iberian Peninsula. Amphibia-Reptilia 32: 557-564

15. Köhler J, Glaw F, Gehring P-S, Pabijan M, Rosa GM, Andreone F, Vences M (2011) Two new bright-eyed treefrogs of the genus Boophis from Madagascar. Salamandra 47: 207-221

14. Czarniewska E, Rybacki M, Pabijan M, Berger L (2011) Large eggs and ploidy of green frog populations in Central Europe. Amphibia-Reptilia 32: 149-158

13. Bonk M, Bury S, Pabijan M (2011) Nowe stanowiska gniewosza plamistego (Coronella austriaca Laurenti, 1768) w Polsce południowej. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 67: 474-478

12. Vences M, Köhler J, Pabijan M, Glaw F (2010) Two syntopic and microendemic new frogs of the genus Blommersia from the east coast of Madagascar. African Journal of Herpetology 59: 133-156

11. Gehring P-S, Pabijan M, Ratsoavina FM, Köhler J, Vences M, Glaw F (2010) A Tarzan yell for conservation: a new chameleon, Calumma tarzan sp. n., proposed as a flagship species for the creation of new nature reserves in Madagascar. Salamandra 46: 167-179

10. Bonk M, Pabijan M (2010) Changes in a regional batrachofauna in south-central Poland over a 25 year period. North-Western Journal of Zoology 6: 225-244

9. Pabijan M (2010) Traszka grzebieniasta Triturus cristatus (Laurenti, 1768). W: Makomaska-Juchiewicz M. (red.) Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część pierwsza. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Warszawa

8. Babik W, Pabijan M, Arntzen P, Cogalniceanu D, Durka W, Radwan J (2009) Long-term survival of an urodele amphibian despite depleted MHC variation. Molecular Ecology 18: 769-781

7. Pabijan M, Rożej E, Bonk M (2009) An isolated locality of the alpine newt (Mesotriton alpestris Laurenti, 1768) in central Poland. Herpetology Notes 2: 23-26

6. Babik W, Pabijan M, Radwan J (2008) Contrasting patterns of variation in MHC loci in the Alpine newt. Molecular Ecology 17: 2339-2355

5. Pabijan M, Spolsky C, Uzzell T, Szymura JM (2008) Comparative analysis of mitochondrial genomes in Bombina (Anura; Bombinatoridae). Journal of Molecular Evolution 67: 246-256

4. Pabijan M, Babik W (2006) Genetic structure in northeastern populations of the Alpine newt Triturus alpestris: evidence for post-Pleistocene differentiation. Molecular Ecology 15: 2397-2407

3. Pabijan M, Babik W, Rafiński J (2005) Conservation units in northeastern populations of the Alpine newt (Triturus alpestris). Conservation Genetics 6: 307-312

2. Pabijan M, Czarniewska E, Berger L (2004) Amelanistic phenotypes in Western Palearctic water frogs from Poland. Herpetozoa 17: 127-134

1. Pabijan M, Przystalski A (2003) Występowanie płazów i gadów w Nadgoplańskim Parku Tysiąclecia. Parki narodowe i Rezerwaty Przyrody, 22: 593-603

Współpraca naukowa

  • Vences lab, Technical University of Braunschweig, Niemcy
  • Instytut Nauk o Środowisku, Uniwersytet Jagielloński, Kraków
  • Instytut Ochrony Przyrody, Państwowa Akademia Nauk, Kraków
  • Katedra Ekologii i Biogeografii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń
  • Research Centre in Biodiversity and Genetic Resources (CIBIO), Porto, Portugalia

Dydaktyka

Prowadzone kursy

  • WBNZ-476 - Zoologia - kręgowce
  • WBNZ-892 - Ewolucja
  • WBNZ-923 Zoologia - zajęcia terenowe - kręgowce
  • WBNZ-970 Filogenetyka
  • WBl-IZ-NE/027 Ewolucjonizm
  • WCh-OLo-BC214-12 Zajęcia terenowe (kręgowce)
Boophis_luteus Calumma_gallus Discoglossus_galganoi Furcifer_lateralis Guibemantis_pulcher Laliostoma_labrosum Ptychadena_mascareniensis Lissotriton_kosswigi Ommatotriton_ophryticus Triturus cf karelinii Maciej Pabijan
  • [Rozmiar: 10469 bajtów]